I. Yacht Klub Polski Oddział Morski
Yacht Klub Polski Oddział Morski w Szczecinie powstał w 1947 roku. Klub utworzyli przedwojenni działacze, których losy wojenne zmusiły do osiedlenia się w Szczecinie.
Walne Zebranie organizacyjne Oddziału Morskiego Yacht Klubu Polski w Szczecinie odbyło się uroczyście w dniu 21 lutego 1947 roku w sali konferencyjnej Urzędu Wojewódzkiego z udziałem V-ce komandora B.Barylskiego z Warszawy, wojewody L.Borkowicza, wicewojewody Kramarskiego, prezydenta miasta Piotra Zaremby, posła K.Patka i wielu czołowych osobistości Szczecina.
- Komandorem Klubu został L.Borkowicz, jego zastępcami K.Bartoszyński, K.Płatek, M.Szychowski, kapitanami – Grzywiński, Goebel, Starzeński.
- Na Sekretarza wybrano T.Dunin-Wasowicza. Ponadto w Zarządzie zasiedli: Arbuzow, Bochenek, Godecki i Grodzieński.
- Do Komisji Rewizyjnej weszli: Marcinkiewicz, Węgrzynowski, Bukowiecki.
- Na Przewodniczącego Sądu Koleżeńskiego został wybrany prezydent miasta Piotr Zaremba, a na członków zostali wybrani – Kaniowski, Pisarek, Felczer, Makowiecki.
Mocna pozycja Oddziału Morskiego Yacht Klubu Polski w Szczecinie zaznaczyła się niektórymi decyzjami centralnych władz PZŻ, w tym:
-
upoważnienie do działania z Wojewódzkim Urzędem Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w sprawie powołania do życia Delegatury PZŻ w Szczecinie, przekształconej następnie w Szczeciński Okręgowy Związek Żeglarski
-
tymczasowy mandat opiekuńczy nad jachtami rewindykowanymi z Niemiec
-
założenie terenowego Koła Kapitanów, niezależnie od ich klubowej przynależności
Na spotkaniu Komandorów z Radą Żeglarską przy WU WFiPW (kierowaną przez W.Bohdanowicza) w dniach 8 i 15 lipca 1947 roku zapadła uchwała o łączeniu klubów i sekcji dla zespolenia działań oraz lepszego wykorzystania instruktorów i bazy materialnej. Yacht Klub Polski O.M. zgromadził kluby senioralne:
- PKM – Polski Klub Morski
- OYK – Oficerski Yacht Klub
- NURT – Sekcja Żeglarska
Niepodważalnym wkładem członków YKP w rozwój żeglarstwa morskiego było odnalezienie, wyremontowanie i przeprowadzenie do kraju zawłaszczonych przez okupanta polskich jachtów: „ZAWISZA CZARNY”, „HETMAN” i „BOŻENA” oraz pozyskanie w ramach reparacji wojennych „ŚMIAŁEGO”, „SKIERKI”, „ORLIKA” i „BYSTREGO”.
W wyniku porozumienia Polskiego Związku Żeglarskiego z Państwowym Urzędem WFiPW ustalono na sezon 1947 roku centralną akcję szkoleniową, w tym na sierpień obóz morski w Trzebieży. Komendantem obozu był por. J.Husak, uczestników szkolenia było 82, w tym 26-osobowa grupa harcerzy szczecińskich, 1 harcerka – D.Kobylińska, 5 członków ZWM – ZRYW. Kierownikiem szkolenia był profesor Henryk Dembowski, instruktorami – M.Kusnerz, H.Fronczak i W.Bohdanowicz.
Flotylla szkoleniowa składała się między innymi z trzech jachtów morskich YKP – „HETMAN”, „BOŻENA” i „ORLIK”.
Pierwsze po wojnie szkoleniowe rejsy zagraniczne wyszły z Centralnego Obozu Żeglarskiego w Trzebieży w ostatnim tygodniu sierpnia 1947 r. na jachtach Oddziału Morskiego YKP w Szczecinie „HETMAN”, „BOŻENA” i „ORLIK” na trasie Świnoujście, Ystad, Trelleborg, Kanał Falsterbo, Malmo, Kopenhaga, Ronne.
- Na 80-metrowym „HETMANIE” popłynął kpt. H.Fronczak z 12-osobową załogą, w tym ze Szczecina bosman W.Morawski.
- Na 50-metrowej „BOŻENIE” popłynął prof. H.Dembowski z 10-osobową załogą, w tym ze Szczecina bosman R.Gawałkiewicz.
- Na 40-metrowym „ORLIKU” (Konik Morski) popłynął W.Bohdanowicz z 9-osobową załogą, w tym stażysta na kapitana R.Bielawski, bosman T.Ugorny i 5 szczecińskich harcerzy: J.Szałajko, J.Kraszewski, Z.Cych, Z.Michalski, Z.Stępień.
W październiku 1947 r. Oddział Morski YKP w Szczecinie zorganizował rejs zespołowy do Danii. Na „HETMANIE” popłynął W. Bohdanowicxz z 9 członkami załogi, a na „BOŻENIE” – M. anowski z 8-osobową załogą. Tym razem żeglowali sami Szczecinianie. „BOŻENA” po trudach dotarła do Kopenhagi, natomiast sztormy zamurowały „HETMANA” w Ronne, tak iż załoga wybrała się promem na zwiedzanie Kopenhagi.
Z końcem października 1947 r. YKP zaryzykował jeszcze jeden rejs do Danii na „HETMANIE” pod komendą H.Fronczaka, ale mordercza jesienna pogoda nie dała żeglarzom zdanych szans – jacht nie wyszedł poza Zatokę Pomorską i musiał wrócić do Szczecina.
Yacht Klub Polski Oddział Morski w Szczecinie ze względu na swą staroświecką tradycjonalność utracił poparcie czynników nadrzędnych, przegrał arbitraż o jachty i wkrótce uległ rozwiązaniu. Ostatnie pismo z dnia 30 maja 1950 roku podpisane przez V-ce komandora R.Kiewlicza i sekretarza St.Daszewskiego mówi o przejściu członków Klubu do Zrzeszenia Sportowego BUDOWLANI. Natomiast jacht „ORLIK” decyzją Delegatury PZZ otrzymała Liga Morska.
Na podstawie decyzji politycznej władz miasta, w 1951 roku Klub został rozwiązany, a jego mienie przekazano innym Klubom.
II. Yacht Klub Polski w Szczecinie
W październiku 1992 r. grupa szczecińskich żeglarzy przeprowadziła rozmowy z dyrektorem „MARINA-MARCO”, panią Wandą Kwapiszewską, na temat utworzenia Klubu w oparciu o ten ośrodek. Przedstawione plany funkcjonowania Klubu oraz warunków bazowania jachtów zostały zaaprobowane. Do końca listopada 1992 roku armatorzy jachtów prywatnych otrzymali ofertę wstąpienia do Klubu oraz warunki bazowania jachtów.
W dniu 9 stycznia 1993 roku odbyło się zebranie założycielskie Klubu, na którym przyjęto przedstawiony przez kapitana Tadeusza Siwca Statut Klubu, dokonano wyboru Zarządu Klubu i Komisji Rewizyjnej oraz podjęto uchwałę następującej treści:
- Powołać Klub zrzeszający armatorów jachtów prywatnych, członków ich rodzin oraz członków załóg.
- Wystąpić z wnioskiem do Urzędu Wojewódzkiego o reaktywowanie rozwiązanego w 1951 roku Yacht Klubu Polski w Szczecinie i przejąć jego nazwę.
- Jako podstawę działalności Klubu przyjąć Statut przyjęty przez Zebranie Założycielskie.
- Po uzyskaniu osobowości prawnej złożyć deklarację uczestniczenia w Związku Yacht Klubów Polski oraz Szczecińskim Okręgowym Związku Żeglarskim.
Uczestnicy Zebrania Założycielskiego wybrali
Zarząd Klubu w składzie:
- Komandor Klubu - Tadeusz SIWIEC - j.k.ż.w.
- V-ce Komandor Klubu - Stanisław ŻYŁA - j.s.m.
- Sekretarz-Skarbnik - Elżbieta KOWALCZYK - s.j.
oraz
Komisję Rewizyjną w składzie:
- Przewodniczący - Karol Nowak - j.s.m.
- Członkowie Komisji - Zygmunt Kowalski - j.k.ż.w. i Jerzy Kisielewski - j.k.ż.w.
LISTA CZŁONKÓW ZAŁOŻYCIELI YACHT KLUBU POLSKI w SZCZECINIE
- Zbigniew Beltrani
- Anzelm Kasyna
- Jerzy Kisielewski
- Jeremi Kośmicki
- Elżbieta Kowalczyk
- Helena Kowalewska
- Wacław Kowalewski
- Zygmunt Kowalski
- Urszula Lewińska
- Magdalena Lewińska-Kośmicka
- Henryk Lewiński
- Adam Lisiecki
- Andrzej Łada-Zabłocki
- Karol Nowak
- Tadeusz Siwiec
- Anna Żyła
- Małgorzata Żyła
- Stanisław Żyła
- Andrzej Wojtczuk